İstanbul'da yemek adabı

Restoran ve meyhanelerde hesabın %5–10'u kadar bahşiş bırakmak olağandır; garson hizmetinden memnunsanız %10 iyi bir ölçüdür. Esnaf lokantası, kebap salonu ve büfelerde bahşiş beklenmez, hesabı yuvarlamak yeterlidir.

Bahşişi kartla ödeyemeyebilirsiniz; yanınızda biraz nakit bulunsun.

Vitrine bakıp yemekleri gösterir, yarım ya da tam porsiyon istersiniz; pilav ve çorba ayrı tabakta gelir. Ekmek ve su ücretsizdir.

Lokantaların çoğu öğle yemeği için çalışır: popüler yemekler 14:00–15:00'te biter, birçoğu akşam 18:00–20:00 arasında kapanır ve pazar günü açmaz.

Öğle yemeği 12:00–14:00, akşam yemeği 19:00–22:00 arasıdır. Meyhane ve ocakbaşı sofraları gece yarısına kadar uzayabilir.

Hafta sonu kahvaltısı 10:00–13:00 arası uzun sürer; Boğaz kıyısındaki kahvaltı bahçeleri bu saatlerde dolar.

Lokantaların fiyat listesini görünür şekilde asması yasal zorunluluktur. Turistik bölgelerde (Sultanahmet, Sirkeci, İstiklal çevresi) fiyatsız menü sunan ya da kapıda müşteri çağıran yerlere karşı dikkatli olun.

Balık, karides, ıstakoz gibi kilo fiyatıyla satılan ürünlerde tartılmadan önce fiyatı sorun; hesapta anlamadığınız bir kalem varsa açıklama isteyin.

Cuma ve cumartesi akşamları rezervasyon yapın. Garson önce soğuk meze tepsisiyle gelir; beğendiklerinizi seçersiniz, tabaklar masaya göre küçük ya da büyük gelir.

Rakı tek ya da duble kadeh, 35 cl ya da 70 cl şişe olarak istenir; buz ve su ayrıca gelir. Fasıl çalınan yerlerde müzisyenlere bahşiş vermek gelenektir.

Esnaf lokantalarının, kebap salonlarının ve tatlıcıların çoğu alkol servis etmez. Rakı ve şarap için meyhaneler, bazı ocakbaşları, Beyoğlu, Karaköy ve Kadıköy'deki restoranlar seçilir.

Ramazan ayında bazı mahallelerde lokantalar iftara göre çalışır; Fatih ve Eyüp çevresinde gündüz kapalı olan yerler olabilir.

Ekmek esnaf lokantalarında, kebapçılarda ve meyhanelerde çoğunlukla ücretsizdir. Şişe su ücretlidir; bazı restoranlar masaya sormadan şişe su açar, istemiyorsanız söyleyin.

Kebapçılarda masaya gelen ikram mezeleri (acılı ezme, salata, közlenmiş biber) bazen hesaba eklenir; sormak sizin hakkınız.

İstanbul'da neredeyse her yer banka kartı ve temassız ödeme kabul eder.

Büfe, simitçi, midyeci, pazar tezgâhı ve bazı küçük esnaf lokantaları nakit tercih edebilir; yanınızda biraz nakit bulundurun.

Mısır Çarşısı, Kapalıçarşı ve İstiklal Caddesi öğleden sonra ve hafta sonu çok kalabalıktır; sabah 9–11 arası daha rahattır. Çarşı ve pazarlarda çantanızı önde taşıyın.

Ünlü köfteci, dönerci ve lahmacuncularda öğle saatinde sıra olur; 11:30'dan önce ya da 14:30'dan sonra gitmek beklemeyi kısaltır.