Londra'da yemek adabı
Servis ücreti, bahşiş, pub'da sipariş, Sunday roast, ücretsiz musluk suyu ve domuz eti: Londra'da masaya oturmadan önce bilmeniz gerekenler.
Bahşiş: ne kadar bırakmalı?
Restoranlarda hesaba çoğunlukla %12,5 'servis ücreti' otomatik eklenir; o zaman ayrıca bahşiş bırakmanız gerekmez. Servis ücreti isteğe bağlıdır (discretionary); memnun kalmadıysanız çıkartılmasını isteyebilirsiniz.
Pub'da tezgâhta bahşiş verilmez; chippy ve kafelerde de beklenmez. Taksilerde ücreti yuvarlamak olağandır.
Londralılar ne zaman yemek yer?
Öğle yemeği 12:00–14:00, akşam yemeği 18:00–21:00 arasıdır; Akdeniz şehirlerine göre erkendir. Birçok restoranın mutfağı 22:00–22:30'da kapanır.
Kafeler sabah 7'de açılır, öğleden sonra kapanır. Pazar günü birçok yerde yalnızca öğle servisi (Sunday roast) vardır; City'deki mekânların çoğu hafta sonu kapalıdır.
Sunday roast nedir, nasıl yenir?
Pazar öğlen yenen, fırında kızartılmış dana, kuzu, domuz ya da tavuk etinin fırın patates, sebzeler, Yorkshire pudding ve gravy (et suyu sosu) ile geldiği geleneksel öğün. Pub'larda genellikle 12:00'den itibaren servis edilir ve bitene kadar sürer.
Popüler pub'larda rezervasyon şarttır. Domuz rostosunun (roast pork) yanında gelen 'crackling' çıtır domuz derisidir; tavuk ya da dana seçin.
Pub'da nasıl sipariş verilir?
Çoğu pub'da garson masaya gelmez: tezgâha gidip içkinizi alır, ödersiniz. Yemek için masa numaranızı söyleyip tezgâhta sipariş verirsiniz; tabaklar masaya gelir.
Bira 'pint' (568 ml) ya da 'half' (yarım pint) olarak istenir. Kalabalıkta sıra düzeni yazılı değildir ama herkes kimin önce geldiğini bilir; araya girmeyin.
Fish and chips nasıl yenir?
Balık ve patates (chips) çoğu dükkânda ayrı ayrı sipariş edilir. Üstüne malt sirkesi ve tuz serpmek gelenektir; yanına mushy peas, tartare sos ya da köri sosu alınır.
Paket servis (takeaway) daha ucuzdur; oturmalı salonda fiyatlar yükselir ve servis ücreti eklenebilir.
Su ve ekmek ücretli mi?
İngiltere'de alkol ruhsatlı mekânların istendiğinde ücretsiz musluk suyu vermesi yasal zorunluluktur; 'tap water, please' demeniz yeterli. Şişe su ücretlidir.
Restoranlarda ekmek çoğunlukla ayrıca ücretlendirilir; J Sheekey gibi bazı yerler kişi başı 'cover charge' (masa ücreti) alır.
Domuz eti yemiyorum, nelere dikkat etmeliyim?
Bacon (domuz pastırması), sausage / banger (İngiltere'de sosis neredeyse her zaman domuzdur), black pudding (domuz kanlı sucuk), ham ve gammon (jambon), pork pie, sausage roll, Scotch egg, toad in the hole ve saveloy domuz içerir.
Full English kahvaltıda domuzsuz 'veggie' seçenek çoğu kafede vardır. Beef dripping sığır iç yağıdır, domuz değildir. Rehberdeki 'Domuz' etiketi menü metnine dayanır; emin olmak için sorun: 'Does this contain pork?'
Helal yemek bulabilir miyim?
Londra'da helal yemek bulmak kolaydır: Whitechapel, Brick Lane çevresi ve Edgware Road'da çok sayıda helal restoran var. Rehberdeki mekânlardan bazıları (ör. Dishoom'un kuzu ve tavuk etleri, Veeraswamy'nin tavuk yemekleri) helal tedarikçi kullandığını belirtiyor.
Bir yerin helal olduğunu varsaymayın; 'Is the meat halal?' diye sorun.
Alkol nerede saklı?
Steak and ale pie ve bazı etli turtalar biralı, Welsh rarebit çoğunlukla biralı peynir sosuyla yapılır. Trifle'a çoğu zaman şeri (sherry), Christmas pudding'e brendi girer; 'beer battered' balık biralı hamurda kızartılır.
Pişirmeyle alkolün bir kısmı uçar ama tamamı uçmaz; hassassanız sorun.
Rezervasyon şart mı?
Tanınmış restoranlar ve pazar günü Sunday roast için gastropub'lar rezervasyon ister; restoranın sitesi, OpenTable ya da TheFork üzerinden yapılır.
Chippy'ler, kafeler, beigel fırınları ve pazar tezgâhları rezervasyon almaz. Pub'ların bar bölümüne rezervasyonsuz girilir.
Kart mı, nakit mi?
Londra'da neredeyse her yer temassız kart ve telefonla ödeme kabul eder; bazı mekânlar artık nakit almıyor.
Eski pie and mash dükkânları, bazı beigel fırınları ve pazar tezgâhları ise hâlâ nakit tercih edebilir; yanınızda biraz sterlin bulunsun.
Kalabalık pazarlarda nelere dikkat etmeli?
Camden, Borough ve Portobello hafta sonu çok kalabalıktır; yankesicilere karşı çantanızı önde taşıyın.
Borough Market'te en rahat saatler hafta içi sabahlarıdır; Portobello'nun asıl günü cumartesidir.