Paris'te yemek adabı
Servis ücreti, bahşiş, ücretsiz sürahi su, yemek saatleri, fiks menüler ve domuz eti: Paris'te masaya oturmadan önce bilmeniz gerekenler.
Servis ücreti ve bahşiş: ne kadar bırakmalı?
Fransa'da menü fiyatlarına servis ücreti yasal olarak dahildir (service compris). Bahşiş zorunlu değildir.
Memnun kaldıysanız hesabı yuvarlamak ya da kişi başı birkaç euro bırakmak yeterli; kartla ödemede bahşiş genellikle masaya nakit bırakılır.
Su ücretli mi?
Musluk suyu ücretsizdir; 'Une carafe d'eau, s'il vous plaît' demeniz yeterli. Garson şişe su (eau plate / pétillante) önerirse o ücretlidir.
Ekmek ve tereyağı
Ekmek masaya ücretsiz ve sınırsız gelir, tabak yerine doğrudan masaya konur. Soslu tabağı ekmekle sıyırmak (saucer) bistroda doğaldır. Tereyağı ise çoğu yerde ancak istenince gelir.
Parisliler ne zaman yemek yer?
Öğle yemeği yaklaşık 12:00–14:30, akşam yemeği 19:30–22:30 arasıdır. Birçok bistronun mutfağı 14:30–19:00 arası kapalıdır; brasserie'ler, kafeler ve bouillon'lar gün boyu açıktır.
Pazar ve pazartesi kapalı bistrolar yaygındır; ağustosta birçok restoran ve fırın 2–4 hafta tatile girer. Bu rehberdeki 'Şu an açık' filtresi Paris saatine göre çalışır.
Formule, menu, à la carte ne demek?
Formule ya da menu, sabit fiyatlı settir: 'entrée + plat' (başlangıç + ana yemek) ya da 'plat + dessert' gibi. À la carte tek tek sipariş demektir.
Dikkat: Fransızcada 'entrée' başlangıç, 'plat' ana yemektir. Öğle formule'leri akşam fiyatlarından belirgin şekilde ucuzdur.
Her yere 'Bonjour' diyerek girin
Fırına, dükkâna, restorana girerken 'Bonjour' (akşam 'Bonsoir') demek görgü kuralıdır; selamsız sipariş kaba karşılanır. Çıkarken 'Merci, au revoir'.
Rezervasyon şart mı?
Popüler bistrolar akşam için günler, bazen haftalar önce dolar; TheFork, mekânın sitesi ya da telefonla rezervasyon yapılır.
Bouillon'lar, kreperiler ve bazı brasserie'ler rezervasyon almaz; açılış saatinde gitmek en iyisidir. Mekân sayfalarında hangisi olduğu yazar.
Et nasıl pişirilir?
Fransızlar eti az pişmiş sever. Bleu: neredeyse çiğ · saignant: az pişmiş · à point: orta · bien cuit: iyi pişmiş. Orta isterseniz 'à point', iyi pişmiş isterseniz açıkça 'bien cuit' deyin.
Domuz eti yemiyorum, nelere dikkat etmeliyim?
Jambon, lardons, saucisson, rillettes, andouillette ve boudin domuzdur; pâté, terrine ve pâté en croûte çoğunlukla domuz içerir. Croque-monsieur, jambon-beurre ve quiche lorraine'de domuz vardır.
Bœuf bourguignon, coq au vin ve œufs en meurette'e çoğu tarifte lardons (domuz pastırması) girer. Emin olmak için 'Il y a du porc ?' (İçinde domuz var mı?) diye sorun. Falafel, krep, steak-frites, tartare ve deniz ürünleri domuzsuz seçeneklerdir.
Alkol nerede saklı?
Bourguignon, coq au vin ve meurette sosu kırmızı şarapla, baba au rhum romla, crêpe Suzette ve bazı sufleler likörle yapılır; pişirmede alkolün tamamı uçmayabilir. Rehberdeki 'Alkol' etiketi menü metnine dayanır.
Kafede oturmak: bar mı, masa mı, teras mı?
Barda ayakta (au comptoir) içilen kahve, masadakinden ucuzdur; teras en pahalısı olabilir. 'Un café' espresso demektir; sütlü için 'un crème' isteyin.
Hesap nasıl istenir?
Hesap siz istemeden gelmez; acele ettirilmezsiniz. 'L'addition, s'il vous plaît' deyin. Kart her yerde geçer; bazı küçük fırınlarda en az tutar sınırı olabilir.