Chippy nedir?
Fish and chips dükkânı: morina ya da mezgidi hamura bulayıp kızartan, yanında kalın patates kızartması veren, çoğu hem paket hem oturmalı mahalle dükkânı.
Chippy ne demek?
Chippy ya da chip shop, İngiltere'nin en sevilen yemeği fish and chips'in satıldığı dükkândır. Kızarmış balık geleneği 19. yüzyılda Londra'nın Doğu Yakası'na gelen Sefarad Yahudi göçmenlerle, patates kızartması ise kuzey İngiltere'den gelir; ikisinin aynı tezgâhta birleştiği ilk dükkânlar 1860'larda açıldı. İkinci Dünya Savaşı'nda karneye bağlanmayan az sayıdaki yiyecekten biri olan fish and chips, bugün de cuma akşamlarının klasiğidir.
Nasıl ayırt edilir?
Camlı bir tezgâhta kızartılmış balıklar, arkada büyük fritözler, tezgâhta sirke şişesi ve tuzluk. Menüde balık türleri (cod – morina, haddock – mezgit, plaice – pisi) boy boy yazar; patates (chips) çoğunlukla ayrı sipariş edilir. Yanına mushy peas (ezilmiş bezelye), köri sosu, turşu soğan ya da tartare sos alınır. Birçok dükkânın arkasında ya da üst katında oturmalı bir salon (restaurant) vardır; orada fiyatlar paket servisten yüksektir.
| Pub | Chippy | Greasy spoon | |
|---|---|---|---|
| Ne sunar | Fıçı bira, fish and chips, turta, Sunday roast | Kızarmış balık, patates, sosis, turta | Full English kahvaltı, çay, ucuz öğle yemeği |
| Ne zaman gidilir | Öğle ve akşam; pazar öğlen Sunday roast | Öğle ve akşam, en çok cuma | Sabah erkenden öğleden sonraya kadar |
| Sipariş | Çoğunlukla tezgâhta, önden ödeme | Tezgâhta; oturmalı salonda masaya servis | Tezgâhta ya da masada |
| Fiyat | Orta (ana yemek £16–30) | Uygun–orta (£12–25) | Uygun (kahvaltı £8–16) |
| Domuz ve alkol | Menüde domuz (bacon, sosis) ve bira; alkolsüz içki her yerde | Sosis ve saveloy çoğunlukla domuz; birçok dükkânda alkol yok | Kahvaltıda bacon, sosis, black pudding domuz; alkol yok |
Bugün bu ayrım kesin değil: tabeladaki kelime bir gelenek işaretidir, garanti değil.
Masada ne beklemeli?
Balık kızartma yağını sorun: geleneksel dükkânların bir kısmı sığır iç yağı (beef dripping) kullanır; domuz yağı değildir ama vejetaryen değildir. Rehberdeki dükkânların çoğu bitkisel ya da yer fıstığı yağı kullanıyor, bu alerji için önemlidir. Sosis ve saveloy çoğunlukla domuzdur; dana sosis soran dükkânlar da var. Paket (takeaway) alıp bir parkta ya da nehir kenarında yemek Londra'da çok olağandır.