Esnaf lokantası nedir?
Sabahtan pişirilip vitrinde bekleyen sulu yemekleri tabak tabak seçtiğiniz, öğlen saatlerinin işçi ve esnaf lokantası.
Esnaf lokantası ne demek?
Esnaf lokantası, çarşı esnafına ve memura öğle yemeği yetiştirmek için doğmuş, İstanbul'un en eski yemek kurumlarından biridir. Mutfakta sabah erkenden kuru fasulye, türlü, karnıyarık, etli nohut gibi tencere yemekleri pişer; pilav, çorba ve zeytinyağlılar yanlarına dizilir. Hacı Abdullah gibi 19. yüzyıldan kalan adresler saray mutfağının izlerini taşır; Kanaat, Pandeli ya da Karaköy Lokantası gibi yerler aynı geleneği kendi yorumlarıyla sürdürür.
Nasıl ayırt edilir?
Girişte cam bir vitrin (benmari) ve içinde tepsi tepsi yemekler, beyaz örtülü ya da sade masalar, duvarda çoğu zaman eski fotoğraflar. Menü çoğunlukla yazılı değildir ya da günlük değişir; vitrine bakıp seçer, ister yarım ister tam porsiyon istersiniz. Ekmek ve su masaya kendiliğinden gelir. Servis hızlıdır; masada uzun oturulmaz.
| Esnaf lokantası | Kebapçı ve ocakbaşı | Meyhane | |
|---|---|---|---|
| Ne sunar | Tencere yemekleri, pilav, çorba, zeytinyağlılar | Kebap, lahmacun, pide, meze, künefe | Soğuk ve sıcak meze, balık, ara sıcak |
| Ne zaman gidilir | Öğle (12:00–14:00); akşam erken kapanır | Öğle ve akşam | Akşam, geç saate kadar |
| Sipariş | Vitrinden seçim, yarım porsiyon olur | Menüden; kebap porsiyon ya da kiloyla | Meze tepsisinden ya da vitrinden; balık kiloyla |
| Fiyat | Uygun–orta | Orta–yüksek | Orta–yüksek (içkiyle artar) |
| Alkol | Çoğunlukla yok | Çoğunlukla yok; rakılı ocakbaşları var | Rakı ve şarap sofranın parçası |
Bugün bu ayrım kesin değil: tabeladaki kelime bir gelenek işaretidir, garanti değil.
Masada ne beklemeli?
En iyi saat 12:00–14:00 arasıdır; sevilen yemekler öğleden sonra biter, birçok lokanta akşam erken kapanır ve pazar günü açmaz. İki üç farklı yemeği yarım porsiyon alıp paylaşmak olağandır. Çoğu esnaf lokantası alkol servis etmez. Hesap genelde kasada ödenir; bahşiş zorunlu değildir, küçük bir yuvarlama yeterlidir.